Navy Apprentice Recruitment 2026
નેવીમાં 50 એપ્રેન્ટિસ જગ્યાઓ માટે ભરતી, ITI ઉમેદવારો ઓનલાઈન અરજી કરી શકે
Navy Apprentice Recruitment 2026 હેઠળ Ministry of Defence (Navy)ના Naval Ship Repair Yard, Sri Vijaya Puram દ્વારા Technician (Vocational) Apprentice Programme – IT-03 Batch 2026-27 માટે ઓનલાઈન અરજીઓ મંગાવવામાં આવી છે. આ ભરતીમાં કુલ 50 એપ્રેન્ટિસ જગ્યાઓ ઉપલબ્ધ છે, જે 13 અલગ-અલગ ITI ટ્રેડ માટે ફાળવવામાં આવી છે. સંબંધિત ટ્રેડમાં ITI પાસ કરેલા ભારતીય ઉમેદવારો માટે નેવીના પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાનમાં એક વર્ષ માટે પ્રેક્ટિકલ એપ્રેન્ટિસશિપ ટ્રેનિંગ મેળવવાની આ સારી તક છે. ઓનલાઈન અરજી પ્રક્રિયા 17 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ સવારે 10:00 વાગ્યાથી શરૂ થઈ છે અને ઉમેદવારો 10 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રાત્રે 11:59 વાગ્યા સુધી અરજી કરી શકે છે. અરજી કરતા પહેલાં ઉમેદવારોએ પોતાની શૈક્ષણિક લાયકાત, સંબંધિત ITI ટ્રેડ, ઉંમર, મેડિકલ ફિટનેસ અને અન્ય તમામ શરતો અધિકૃત નોટિફિકેશનમાંથી ધ્યાનપૂર્વક ચકાસવી જરૂરી છે.
Navy Apprentice Recruitment 2026: Overview
| વિગત | માહિતી |
|---|---|
| સંસ્થા | Ministry of Defence (Navy) |
| વિભાગ | Naval Ship Repair Yard, Sri Vijaya Puram |
| પ્રોગ્રામ | Technician (Vocational) Apprentice Programme |
| બેચ | IT-03 Batch 2026-27 |
| જાહેરાત નંબર | NSRY(SVP)/IT03/26 |
| કુલ જગ્યાઓ | 50 |
| કુલ ટ્રેડ | 13 |
| ટ્રેનિંગનો સમયગાળો | 1 વર્ષ |
| અરજીનો પ્રકાર | Online |
| અરજી શરૂ | 17 ઓગસ્ટ 2026, સવારે 10:00 વાગ્યાથી |
| અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ | 10 ઓક્ટોબર 2026, રાત્રે 11:59 વાગ્યા સુધી |
| ટ્રેનિંગ સ્થળ | Naval Ship Repair Yard, Sri Vijaya Puram |
Navy Apprentice Recruitment 2026 Important Dates
| ઇવેન્ટ | તારીખ |
|---|---|
| જાહેરાતની તારીખ | 15 ઓગસ્ટ 2026 |
| ઓનલાઈન અરજી શરૂ | 17 ઓગસ્ટ 2026, સવારે 10:00 વાગ્યે |
| ઓનલાઈન અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ | 10 ઓક્ટોબર 2026, રાત્રે 11:59 વાગ્યે |
| ટ્રેનિંગ શરૂ થવાની સંભવિત તારીખ | 01 ડિસેમ્બર 2026 |
ઉમેદવારોને છેલ્લી તારીખની રાહ જોયા વગર સમયસર ઓનલાઈન અરજી પૂર્ણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
Navy Apprentice Recruitment 2026 Application Fee
આ ભરતી માટે અધિકૃત જાહેરાતમાં કોઈ અરજી ફી દર્શાવવામાં આવી નથી.
| કેટેગરી | અરજી ફી |
|---|---|
| General / UR | Nil |
| OBC | Nil |
| SC / ST | Nil |
| PwD | Nil |
| અન્ય પાત્ર ઉમેદવારો | Nil |
Navy Apprentice Vacancy 2026: Trade Wise Vacancy Details
Naval Ship Repair Yard, Sri Vijaya Puram દ્વારા કુલ 50 એપ્રેન્ટિસ જગ્યાઓ માટે ભરતી કરવામાં આવી રહી છે. ટ્રેડ પ્રમાણે જગ્યાઓની વિગતો નીચે મુજબ છે.
| ટ્રેડ | સંબંધિત ITI ટ્રેડ | જગ્યાઓ |
|---|---|---|
| Electrician | Electrician | 08 |
| Fitter | Fitter | 05 |
| Information & Communication Technology | ICTSM / ITESM / સંબંધિત IT Sector Training | 05 |
| Instrument Mechanic | Instrument Mechanic | 02 |
| Machinist | Machinist | 02 |
| Mechanic Refrigeration & AC | Mechanic Refrigeration & Air Conditioning | 03 |
| Mechanic (Diesel) | Mechanic Diesel | 05 |
| Programming and System Administration Assistant (PASAA) | Computer Operator & Programming Assistant | 02 |
| Pipe Fitter | Plumber | 03 |
| Shipwright (Wood) | Carpenter | 06 |
| Welder (Gas & Electric) | Welder | 05 |
| Electronics Mechanic | Electronics Mechanic | 02 |
| Sheet Metal Worker | Sheet Metal Worker | 02 |
| કુલ | – | 50 |
નોંધ: જાહેર કરેલી જગ્યાઓ સૂચક છે અને અંતિમ મૂલ્યાંકન દરમિયાન તેમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
Navy Apprentice Recruitment 2026 Eligibility Criteria
શૈક્ષણિક લાયકાત
ઉમેદવારે Matriculation / ધોરણ 10 પાસ કર્યા બાદ સંબંધિત ટ્રેડમાં NCVT અથવા SCVT હેઠળ ITI પાસ કરેલું હોવું જરૂરી છે.
- ઉમેદવાર ધોરણ 10 પાસ હોવો જોઈએ.
- અરજી કરવામાં આવતા ટ્રેડને અનુરૂપ ITI પાસ હોવું જરૂરી છે.
- ITI લાયકાત NCVT અથવા SCVT હેઠળ માન્ય હોવી જોઈએ.
- Designated Trade માટે પાત્ર ITI Trade Apprenticeship Rules, 1992 અને તેમાં સમયાંતરે થયેલા સુધારા મુજબ નક્કી થશે.
ઉમેદવારે અરજી કરતા પહેલાં પોતાના ITI ટ્રેડ અને પસંદ કરેલા Apprentice Trade વચ્ચેની પાત્રતા અધિકૃત નોટિફિકેશનમાં ચોક્કસ ચકાસવી.
Navy Apprentice Age Limit 2026
| વિગત | ઉંમર |
|---|---|
| લઘુત્તમ ઉંમર | 18 વર્ષ |
| મહત્તમ ઉંમર | કોઈ Upper Age Limit નથી |
Technician (Vocational) Apprentice Programme શરૂ થવાની તારીખના એક દિવસ પહેલાં ઉમેદવારની લઘુત્તમ ઉંમર 18 વર્ષ હોવી જરૂરી છે. Ministry of Skill Development and Entrepreneurshipના લાગુ નિયમ મુજબ Apprenticeship Training માટે કોઈ Upper Age Restriction દર્શાવવામાં આવ્યું નથી.
Physical Fitness અને Medical Examination
ઉમેદવારે Apprenticeship Rules, 1992ના Rule 4 અને Schedule-II મુજબ જરૂરી શારીરિક ફિટનેસના ધોરણો પૂર્ણ કરવા પડશે.
- ઉમેદવારની તપાસ Naval Ship Repair Yard, Sri Vijaya Puramના Yard Medical Officer દ્વારા કરવામાં આવશે.
- ઉમેદવારે Government Hospital / Government Medical Officer પાસેથી Medical Fitness Certificate મેળવવું જરૂરી છે.
- અંતિમ enrolment માટે જરૂરી મેડિકલ ધોરણો પૂર્ણ કરવા ફરજિયાત રહેશે.
Previous Apprenticeship Training અંગે મહત્વપૂર્ણ નિયમ
જે ઉમેદવાર અગાઉ આ જ ટ્રેડમાં Apprentices Act, 1961 હેઠળ Apprenticeship Training પૂર્ણ કરી ચૂક્યો હોય અથવા હાલમાં કરી રહ્યો હોય, તે આ પ્રોગ્રામ માટે પાત્ર નથી.
Navy Apprentice Stipend 2026
પસંદ થયેલા એપ્રેન્ટિસને Apprenticeship Rules, 1992 અથવા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સમયાંતરે સુધારવામાં આવતા નિયમો અનુસાર માસિક સ્ટાઇપેન્ડ આપવામાં આવશે.
ચોક્કસ માસિક Stipend Amount: Not Mentioned in official notification.
સ્ટાઇપેન્ડ માટે ઉમેદવારનું Online Apprenticeship Portal પર રજિસ્ટ્રેશન અને માન્ય Apprenticeship Contract પૂર્ણ થયેલું હોવું જરૂરી છે.
Navy Apprentice Selection Process 2026
Navy Apprentice Recruitment 2026માં પરંપરાગત લેખિત સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા દર્શાવવામાં આવી નથી. પસંદગીની પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે શૈક્ષણિક મેરિટ, ઇન્ટરવ્યૂ, દસ્તાવેજ ચકાસણી અને મેડિકલ ફિટનેસ પર આધારિત રહેશે.
| સ્ટેજ | પસંદગી પ્રક્રિયા |
|---|---|
| Stage 1 | Trade અને Category-wise Merit Shortlisting |
| Stage 2 | Interview / Technical Skill Assessment |
| Stage 3 | Document Verification |
| Stage 4 | Medical Examination |
| Stage 5 | Final Merit / Enrolment |
Merit List કેવી રીતે બનશે?
પ્રાથમિક Merit List ઉમેદવારના ધોરણ 10 અને ITIમાં મેળવેલા Aggregate Percentageના આધારે Trade અને Category-wise તૈયાર કરવામાં આવશે.
Interview
પ્રાથમિક Merit Listમાં સામેલ ઉમેદવારોને Apprentice Training School, Naval Ship Repair Yard, Sri Vijaya Puram ખાતે Interview માટે બોલાવવામાં આવશે.
Interview કુલ 50 Marks નું રહેશે. ઇન્ટરવ્યૂ દરમિયાન ઉમેદવારની સંબંધિત ટ્રેડની Technical Skills પણ ચકાસવામાં આવશે.
પાત્ર ઉમેદવારોને Interview Call Letter તેમના રજિસ્ટર્ડ Email ID પર મોકલવામાં આવશે. તેથી અરજી કર્યા બાદ ઉમેદવારોએ પોતાનું ઈમેલ નિયમિત તપાસવું જોઈએ.
Final Merit List
Final Merit List ઇન્ટરવ્યૂમાં મેળવેલા ગુણના આધારે તૈયાર કરવામાં આવશે. સમાન ગુણ હોય તો Date of Birthના આધારે વધુ ઉંમરના ઉમેદવારને ઉપરનું સ્થાન આપવામાં આવશે. ત્યારબાદ પણ ટાઈ રહે તો ઉમેદવારના નામના alphabetical order મુજબ મેરિટ નક્કી કરવામાં આવશે.
Navy Apprentice Exam Pattern 2026
અધિકૃત નોટિફિકેશનમાં કોઈ અલગ Written Examination દર્શાવવામાં આવી નથી. ઉમેદવારોનું પ્રાથમિક Shortlisting ધોરણ 10 અને ITIના ગુણના આધારે કરવામાં આવશે અને ત્યારબાદ Interviewમાં સંબંધિત ટ્રેડની Technical Skills તપાસવામાં આવશે.
| પરીક્ષા / સ્ટેજ | વિગત |
|---|---|
| Written Exam | Not Mentioned in official notification |
| Shortlisting | Std. 10 + ITI Aggregate Percentageના આધારે |
| Interview | 50 Marks |
| Technical Skill Assessment | સંબંધિત ITI Trade મુજબ |
How to Apply for Navy Apprentice Recruitment 2026?
પાત્ર ઉમેદવારોએ આ ભરતી માટે માત્ર ઓનલાઈન અરજી કરવાની રહેશે. કોઈ Physical Application Form સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
- સૌપ્રથમ અધિકૃત Navy Apprentice Online Application Portal ખોલો.
- નવા ઉમેદવાર તરીકે Online Registration કરો અને Login ID તથા Password બનાવો.
- મળેલા Login ID અને Passwordની મદદથી Login કરો.
- Application Formમાં વ્યક્તિગત, શૈક્ષણિક અને ITI સંબંધિત તમામ વિગતો યોગ્ય રીતે भरो.
- પાત્રતા મુજબ યોગ્ય Apprentice Trade પસંદ કરો.
- જરૂરી દસ્તાવેજો નિર્ધારિત Format અને Size માં Upload કરો.
- Blue Background સાથેનો તાજેતરનો Passport Size Photograph Upload કરો.
- અરજીમાં ભરેલી તમામ વિગતો મૂળ પ્રમાણપત્રો સાથે મેળ ખાય છે કે નહીં તે તપાસો.
- Application Form Final Submit કરો.
- Submit કર્યા બાદ Application Acknowledgement / Formની Copy ભવિષ્ય માટે સાચવી રાખો.
મહત્વપૂર્ણ: ઉમેદવારોએ અરજીની Hard Copy NSRY, Sri Vijaya Puram ખાતે મોકલવાની જરૂર નથી. અરજી અને સંબંધિત દસ્તાવેજોની નકલ Document Verification માટે પોતાની પાસે સાચવી રાખવી.
Documents Required for Navy Apprentice Recruitment 2026
ઓનલાઈન અરજી અને Document Verification માટે ઉમેદવારોએ નીચેના દસ્તાવેજો તૈયાર રાખવા જોઈએ:
- SSC / Matriculation / ધોરણ 10 Marksheet અને Certificate
- Date of Birth Proof
- ITI Certificate
- ITI Final Consolidated Marksheet (NCVT / SCVT)
- Aadhaar Card
- તાજેતરનો Passport Size Photograph
- Community / Caste Certificate, જો લાગુ પડતું હોય
- PwD Certificate, જો લાગુ પડતું હોય
- Ex-Serviceman / Armed Forces Personnel સંબંધિત Certificate, જો લાગુ પડતું હોય
- NCC Certificate, જો લાગુ પડતું હોય
- Sports Certificate, જો લાગુ પડતું હોય
- Government Hospital / Government Medical Officer દ્વારા Medical Fitness Certificate
Photograph માટે જરૂરી સૂચના
ઉમેદવારનો Passport Size Photograph Blue Background સાથેનો હોવો જોઈએ. અધિકૃત સૂચના મુજબ ફોટાનું કદ 3.5 cm × 4.5 cm હોવું જોઈએ અને તેને JPEG/JPG Formatમાં Upload કરવો.
Reservation Details
જગ્યાઓમાં Reservation, Apprenticeship Rules, 1992ના લાગુ નિયમો અને Union Territory of Andaman & Nicobar Islands માટે લાગુ જોગવાઈઓ મુજબ આપવામાં આવશે.
પાત્ર Persons with Disability (PwD) ઉમેદવારો માટે 3% Horizontal Reservationની જોગવાઈ દર્શાવવામાં આવી છે. ઉપરાંત Ex-Servicemen, તેમના બાળકો તથા Armed Forces Personnelના બાળકો માટે પણ લાગુ નિયમો મુજબ 3% Overall Vacanciesની Reservation જોગવાઈ છે.
Training Duration and Joining
| વિગત | માહિતી |
|---|---|
| Training Program | Technician (Vocational) Apprentice Program |
| Batch | IT-03 Batch 2026-27 |
| Training Duration | 1 વર્ષ |
| Training Start | 01 ડિસેમ્બર 2026થી શરૂ થવાની સંભાવના |
| Training Location | Naval Ship Repair Yard, Sri Vijaya Puram |
શું Apprenticeship પછી કાયમી નોકરી મળશે?
ના. ઉમેદવારોએ ખાસ ધ્યાન રાખવું કે આ Regular Permanent Navy Job નથી. આ એક વર્ષનો Apprenticeship Training Programme છે.
ટ્રેનિંગ પૂર્ણ થયા બાદ Naval Ship Repair Yard, Sri Vijaya Puram માટે Apprenticeને નોકરી આપવી ફરજિયાત નથી. તેવી જ રીતે, જો કોઈ રોજગારની ઓફર કરવામાં આવે તો Apprentice માટે તે સ્વીકારવી પણ ફરજિયાત નથી.
Travel, Boarding અને Lodging
- Interview માટે બોલાવવામાં આવેલા ઉમેદવારોને Travel Expenses આપવામાં આવશે નહીં.
- Document Verification માટે Travel Expenses મળવાપાત્ર નથી.
- Joining માટે પણ Travel Expenses આપવામાં આવશે નહીં.
- ઉમેદવારોએ પોતાના Boarding અને Lodgingની વ્યવસ્થા જાતે કરવાની રહેશે.
- Naval Ship Repair Yard દ્વારા ઉમેદવારો માટે રહેવા-જમવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે નહીં.
Navy Apprentice Recruitment 2026 Important Instructions
- અરજી માત્ર અધિકૃત Online Application Portal મારફતે જ કરવાની રહેશે.
- Physical Application Form સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
- એકથી વધુ / Duplicate Application કરવાથી ઉમેદવારી રદ થઈ શકે છે.
- અધૂરી અરજી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
- અરજીમાં નામ, પિતાનું નામ અને Date of Birth જેવી વિગતો ધોરણ 10 અને ITI Certificate સાથે મેળ ખાતી હોવી જરૂરી છે.
- અરજી કરેલા Trade અને ITI Trade વચ્ચે યોગ્ય સંબંધ હોવો જરૂરી છે.
- ખોટી માહિતી અથવા Forged Certificate રજૂ કરવાથી ઉમેદવારી રદ થઈ શકે છે.
- Canvassing અથવા પસંદગી પ્રક્રિયાને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ Disqualification તરફ દોરી શકે છે.
- ઉમેદવારે પોતાનો વ્યક્તિગત Mobile Number અને Valid Email ID આપવો જોઈએ.
- Schedule અથવા ભરતીની શરતોમાં ફેરફાર થાય તો તેની માહિતી અધિકૃત Online Portal પર આપવામાં આવશે.
- Online Application Submit કરવાથી Apprenticeship માટે Selectionની ગેરંટી મળતી નથી.
Important Links – Navy Apprentice Recruitment 2026
| વિગત | લિંક |
|---|---|
| Apply Online | Click Here |
| Official Notification | Click Here |
| Whatapp Group | Click Here |
FAQ – Navy Apprentice Recruitment 2026
1. Navy Apprentice Recruitment 2026માં કુલ કેટલી જગ્યાઓ છે?
Naval Ship Repair Yard, Sri Vijaya Puram દ્વારા કુલ 50 Technician (Vocational) Apprentice જગ્યાઓ માટે અરજીઓ મંગાવવામાં આવી છે.
2. Navy Apprentice Recruitment 2026 માટે કોણ અરજી કરી શકે?
ધોરણ 10 પાસ કર્યા બાદ સંબંધિત ટ્રેડમાં NCVT અથવા SCVT હેઠળ ITI પાસ કરેલા અને અન્ય તમામ પાત્રતા શરતો પૂર્ણ કરતા ભારતીય ઉમેદવારો અરજી કરી શકે છે.
3. Navy Apprentice Recruitment 2026 માટે લઘુત્તમ ઉંમર કેટલી છે?
ઉમેદવારની લઘુત્તમ ઉંમર 18 વર્ષ હોવી જરૂરી છે. અધિકૃત નોટિફિકેશન મુજબ Apprenticeship Training માટે કોઈ Upper Age Restriction નથી.
4. Navy Apprentice Recruitment 2026માં કેટલી ITI Trades માટે ભરતી છે?
આ ભરતીમાં કુલ 13 Designated Trades માટે 50 Apprentice Vacancies જાહેર કરવામાં આવી છે.
5. Navy Apprentice Recruitment 2026ની છેલ્લી તારીખ કઈ છે?
ઓનલાઈન અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ 10 ઓક્ટોબર 2026 રાત્રે 11:59 વાગ્યા સુધી છે.
6. Navy Apprentice Recruitment 2026 માટે Written Exam લેવામાં આવશે?
અધિકૃત નોટિફિકેશનમાં અલગ Written Examination દર્શાવવામાં આવી નથી. પ્રાથમિક Shortlisting ધોરણ 10 અને ITIના Aggregate Percentageના આધારે કરવામાં આવશે અને ત્યારબાદ Interview લેવામાં આવશે.
7. Navy Apprentice Interview કેટલા માર્ક્સનું રહેશે?
અધિકૃત નોટિફિકેશન મુજબ Interview 50 Marksનું રહેશે અને તેમાં ઉમેદવારની સંબંધિત ટ્રેડની Technical Skills પણ તપાસવામાં આવશે.
8. Navy Apprenticeને કેટલું Stipend મળશે?
Apprenticesને Apprenticeship Rules, 1992 અથવા સરકાર દ્વારા સમયાંતરે સુધારવામાં આવેલા નિયમો મુજબ માસિક Stipend મળશે. ચોક્કસ માસિક રકમ Not Mentioned in official notification.
9. શું Navy Apprenticeship પૂર્ણ થયા પછી કાયમી સરકારી નોકરી મળશે?
ના. Apprenticeship પૂર્ણ થયા બાદ Naval Ship Repair Yard માટે ઉમેદવારને કાયમી રોજગાર આપવો ફરજિયાત નથી. આ ભરતીને Regular Permanent Navy Job તરીકે ગણવી નહીં.
10. Navy Apprentice Recruitment 2026 માટે અરજી કેવી રીતે કરવી?
ઉમેદવારે apprenticeship.recttindia.in Online Application Portal પર Registration કરીને Login કરવાનું રહેશે. ત્યારબાદ Application Form ભરી જરૂરી દસ્તાવેજો Upload કરીને Final Submit કરવું પડશે.
Conclusion
Navy Apprentice Recruitment 2026 સંબંધિત ITI Trade ધરાવતા ઉમેદવારો માટે Naval Ship Repair Yard, Sri Vijaya Puram ખાતે પ્રેક્ટિકલ ટેક્નિકલ ટ્રેનિંગ મેળવવાની મહત્વપૂર્ણ તક છે. કુલ 50 જગ્યાઓ અને 13 અલગ-અલગ ટ્રેડ સાથેનો આ એક વર્ષનો Technician (Vocational) Apprentice Programme છે. પસંદગીમાં ધોરણ 10 અને ITIના ગુણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે અને Shortlisted ઉમેદવારોને 50 Marksના Interview માટે બોલાવવામાં આવશે.
પાત્ર ઉમેદવારોએ 10 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રાત્રે 11:59 વાગ્યા પહેલાં ઓનલાઈન અરજી પૂર્ણ કરી લેવી. અરજી કરતા પહેલાં Trade-wise Eligibility, Reservation, Medical Fitness, Documents અને અન્ય તમામ નિયમો અધિકૃત જાહેરાતમાંથી ધ્યાનપૂર્વક વાંચવા જરૂરી છે.
મહત્વપૂર્ણ નોંધ: ઉમેદવારોએ અરજી કરતા પહેલાં Navy Apprentice Recruitment 2026નું અધિકૃત નોટિફિકેશન સંપૂર્ણ વાંચવું અને તમામ વિગતો અધિકૃત ભરતી પોર્ટલ પરથી ચકાસવી. ભરતીની તારીખો, જગ્યાઓ, પાત્રતા અથવા અન્ય નિયમોમાં ભરતી સત્તાધિકારી દ્વારા ફેરફાર કરવામાં આવી શકે છે.
આ વેબસાઈટ કોઈપણ સરકારી સંસ્થા સાથે સંલગ્ન નથી. તમામ માહિતી અધિકૃત સ્ત્રોતો અને જાહેર ડોમેનમાંથી એકત્રિત કરવામાં આવે છે. કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા સંબંધિત વિભાગની અધિકૃત વેબસાઈટ પર વિગતો ચકાસી લેવા વિનંતી છે.